Όλα είναι πιο εύκολα για δύο

Ο Ιανουάριος στον κόσμο της υγείας είναι εδώ και καιρό κλισέ. Μετά από έναν μήνα παραδοσιακής υπερφαγίας και υπερβολικού ποτού, οι άνθρωποι υποσχόμαστε ότι με το νέο έτος θα γυρίσουμε σελίδα και θα μπούμε στον δρόμο για μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας. Όπως κάθε χρόνο, τα γυμναστήρια βλέπουν τεράστια αύξηση στις νέες εγγραφές, στα καταστήματα αδειάζουν τα ράφια με τα προϊόντα υγιεινής διατροφής, ενώ η φαρμακευτική εταιρεία Bayer βιώνει κάμψη. Αφού οι άνθρωποι πέρασαν το δεύτερο μισό του Δεκεμβρίου ανακουφίζοντας το μεταμεθύσι τους με ασπιρίνες, τον Ιανουάριο αυτό τελειώνει, και όλοι ξεκινούν ενθουσιασμένοι για τον τοπικό λόφο, που, κάτω από το βάρος των νεοφώτιστων πεζοπόρων που κατακτούν τα μονοπάτια του, βυθίζεται κατά μερικά εκατοστά. Και ακριβώς όπως κάθε χρόνο μέχρι την 1η Φεβρουαρίου, το 90 % των πρωτοχρονιάτικων υποσχέσεων θα είναι μόνο μια χλωμή ανάμνηση.  

Όλοι αναρωτιόμαστε αν υπάρχει κάτι που μπορεί να δώσει στις υποσχέσεις σου μια ευκαιρία να αντέξουν μέχρι την άνοιξη και ακόμη πιο πέρα; Η απάντηση είναι εκπληκτικά απλή: φρόντισε να σε συνοδεύσει ένας φίλος σε αυτό το ταξίδι. 

Σύντροφος, συμμαχητής, σύμμαχος ή απλώς «Accountability Buddy» 

Μια κοινή έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον και του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια εστίασε ειδικά στην επίσκεψη στο γυμναστήριο. Η αρχική τους υπόθεση ήταν ότι ο συντονισμός των προγραμμάτων δύο ατόμων θα ήταν αρκετά ενοχλητικός ώστε να οδηγεί σε μικρότερη προσέλευση. Στην αρχή αυτό έμοιαζε λογικό και στους συμμετέχοντες στην έρευνα, αφού το 80 % των ερωτηθέντων είπε ότι θα προτιμούσε να πηγαίνει στο γυμναστήριο χωρίς να χρειάζεται να βασίζεται σε άλλο άτομο και χωρίς να συντονίζει ώρες. 

Παρά την αρχική αντίσταση στον κοινό προγραμματισμό, τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν το αντίθετο. Η έρευνα διαπίστωσε ότι η ομάδα με τον «σύντροφο» είχε 35 % περισσότερες επισκέψεις στο γυμναστήριο από την ομάδα ελέγχου. Οι λόγοι γι’ αυτό ήταν πολυεπίπεδοι. Εν μέρει επρόκειτο για προσωπική περηφάνια, αφού οι άνθρωποι πήγαιναν να γυμναστούν και για να μην έχει ο σύντροφός τους κακή άποψη γι’ αυτούς. Ακόμη σημαντικότερος παράγοντας ήταν όμως το συχνά αναφερόμενο αίσθημα μεγαλύτερης ικανοποίησης, επειδή κάτι που πριν θεωρούνταν υποχρέωση μετατράπηκε σε ευχάριστη κοινωνική εμπειρία (πηγή: Friends with Health Benefits: A Field Experiment). 

Πολλές άλλες έρευνες επιβεβαίωσαν ξανά και ξανά αυτά τα ευρήματα: οι πιθανότητες να πετύχεις τους στόχους σου στον τομέα της φυσικής κατάστασης αυξάνονται αισθητά, αν γυμνάζεσαι με έναν καλό φίλο. 

Τι είναι το «accountability buddy»;  

Το accountability, δηλαδή η «υπευθυνότητα», είναι μια δυνατή λέξη που με την πρώτη ματιά μπορεί να τρομάξει και να προκαλέσει στους ανθρώπους την αίσθηση ότι τους περιμένουν κάποιες συνέπειες αν αποτύχουν. Την έννοια της υπευθυνότητας για στόχους φυσικής κατάστασης μπορείς να την εξηγήσεις με πολλούς τρόπους, ανάλογα με το πώς βιώνεις εσύ ο ίδιος το κίνητρο. Μερικοί όντως βρίσκουν κίνητρο στην κυριολεκτική ευθύνη: αναφέρουν επιμελώς την πρόοδό τους και περιμένουν την έγκριση κάποιου «ανώτερου». Άλλους τους απωθούν η τυπική σχέση και η ιεραρχία και αποδίδουν καλύτερα σε ισότιμες σχέσεις μεταξύ συνομηλίκων. Γι’ αυτούς το αίσθημα ευθύνης θα είναι διαφορετικό. Το μόνο πράγμα που πρέπει πραγματικά να έχει ο δικός σου σύντροφος είναι να νοιάζεται για εσένα, για την πρόοδό σου και για το πώς νιώθεις. Πρέπει κι εσύ να νοιάζεσαι το ίδιο γι’ αυτόν, και οι δυο σας πρέπει να δείχνετε ειλικρινή ενθουσιασμό όταν ο άλλος μιλά για την τελευταία του επιτυχία ή το στραβοπάτημά του. Είναι σημαντικό να μιλάτε τακτικά με τον σύντροφό σου και να είσαι παρών και προσεκτικός όταν περιγράφει τις εμπειρίες του· να χαίρεσαι με τις επιτυχίες του και ενθάρρυνέ τον να επιστρέψει ακόμα πιο δυνατός όταν κάτι δεν του πάει καλά. Φυσικά, μην ξεχνάς ένα περιστασιακό αστείο ή ένα χιουμοριστικό σχόλιο, ειδικά αν είσαι έτοιμος να αυτοσαρκαστείς λίγο κι εσύ. Μην ξεχνάς, αυτό πρέπει να είναι ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΟ! 

Πώς να επιλέξεις τον σωστό σύντροφο;

Δεν είναι πάντα εύκολο να βρεις τον σωστό σύντροφο, πόσο μάλλον να τον επιλέξεις. Ίσως έχεις πολύ λίγους φίλους, γνωστούς ή μέλη της οικογένειας με παρόμοιους στόχους σχετικά με τη γυμναστική ή τη διατροφή. Ίσως μόλις ξεκινάς το ταξίδι σου προς μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής ή καλύτερη φυσική κατάσταση. Οι ενθαρρύνσεις μπορούν στην αρχή να είναι πολύ χρήσιμες, για παράδειγμα το πρόγραμμα παραπομπών της Junai. Όπως το καρότο που βάζει τη χελώνα να κινηθεί, έτσι και η έκπτωση 10 € σε μια φόρμουλα σχεδιασμένη για να υποστηρίζει τους στόχους σου μπορεί να είναι εξαιρετικό κίνητρο για να πείσεις ακόμη και έναν όχι και τόσο πρόθυμο γνωστό να ξεκινήσει μια νέα ρουτίνα. 

Ισότιμος σύντροφος 

Αυτή είναι η καλύτερη επιλογή για ευχαρίστηση και συνέπεια. Ένας φίλος στο ίδιο ή σε παρόμοιο επίπεδο είναι πολύ πιθανό να είναι αυτός που θα σε κρατήσει μακροπρόθεσμα σε εγρήγορση και με κίνητρο. Μαζί θα πετυχαίνετε ορόσημα και θα δένεστε ακόμη περισσότερο μέσα από αυτά – για παράδειγμα, όταν θα αυξάνετε ταυτόχρονα τις αποστάσεις ή τον ρυθμό στο τρέξιμο, θα χάνετε μαζί κιλά και θα νιώθετε πώς βελτιώνονται η διάθεση και η σχέση σας με το φαγητό και τη γυμναστική. Η συνεργασία με κάποιον που είναι στο ίδιο επίπεδο εμβαθύνει ακόμη περισσότερο την αίσθηση ότι βρίσκεστε σε κοινή εμπειρία και σε κοινό ταξίδι.  

Μέντορας 

Αν έχεις πραγματικά φιλόδοξους στόχους, βρες κάποιον που είναι ένα επίπεδο πάνω από εσένα. Η συνεργασία με κάποιον που είναι ξεκάθαρα καλύτερος από εσένα έχει ισχυρή ψυχοσωματική επίδραση. Η έρευνα του Brandon C. Irwin από το Πανεπιστήμιο του Κάνσας έδειξε εντυπωσιακά αποτελέσματα κατά τη δοκιμή του φαινομένου Köhler σε ελεγχόμενες συνθήκες άσκησης. Στους συμμετέχοντες της ομάδας ελέγχου ζητήθηκε να κάνουν ποδήλατο γυμναστικής όσο περισσότερο και όσο πιο έντονα μπορούσαν, και κατά μέσο όρο άντεξαν περίπου 10 λεπτά άσκησης υψηλής έντασης. Στην πειραματική ομάδα είπαν το ίδιο, μόνο που πρόσθεσαν ότι θα κάνουν ποδήλατο μαζί με έναν κάπως καλύτερο σύντροφο. Αυτοί οι ποδηλάτες κατάφεραν να διατηρήσουν την έντασή τους για 9 λεπτά περισσότερο από την ομάδα ελέγχου, πράγμα που σημαίνει συνολική αύξηση σχεδόν 200 % (Πηγή: Aerobic exercise is promoted when individual performance affects the group: a test of the Kohler motivation gain effect).  

Καθοδηγούμενος 

Ανάλογα με την προσωπικότητά σου, ίσως σε ενδιαφέρει και η δυνατότητα να βοηθήσεις κάποιον που υστερεί λίγο πίσω σου στη δική του πορεία φυσικής κατάστασης. Μπορεί να είναι πραγματικά ικανοποιητικό να μοιράζεσαι τις γνώσεις και τις εμπειρίες σου με κάποιον και να προσφέρεις υποστήριξη σε ένα άτομο που νοιάζεσαι γι’ αυτό, ενώ περνά από μια παρόμοια διαδικασία την οποία εσύ έχεις ήδη διανύσει. Και αυτό ακριβώς είναι η ουσία του νέου προγράμματος παραπομπών της Junai, που ενθαρρύνει και αναγνωρίζει ότι το να δίνεις είναι μέρος της ευεξίας. Το να προσφέρεις ευεξία είναι σίγουρα πιο όμορφο από το να προσφέρεις υλικά πράγματα, γιατί ξέρεις ότι επενδύεις στο μέλλον ενός φίλου ή ενός αγαπημένου προσώπου, αντί σε ένα καταναλωτικό αγαθό που μπορεί να χαλάσει, να χαθεί ή ακόμα και να πεταχτεί.  

Επιπλέον, και μόνο η πράξη του να μοιράζεσαι τις εμπειρίες μας μπορεί να είναι ένα ισχυρό ψυχολογικό υπενθύμισμα της δικής μας προόδου: στο κάτω κάτω, είναι αδύνατο να δίνεις χρήσιμες συμβουλές σε κάποιον αν δεν έχεις εμπειρία. Η μετάδοση αυτής της γνώσης είναι απόδειξη ότι έχουμε φτάσει πολύ μακριά από το αρχικό σημείο, κάτι που είναι ευπρόσδεκτο όταν παλεύουμε με έλλειψη κινήτρου.  

Αλλά τι γίνεται αν σε ανησυχεί ότι η απόδοσή σου θα πέσει όταν γυμνάζεσαι με κάποιον που είναι χειρότερος από εσένα; Μην ανησυχείς! Περαιτέρω έρευνες στο πλαίσιο της παραπάνω μελέτης του KSU έδειξαν ότι το φαινόμενο Köhler είναι αμφίδρομο: σε κοινωνικά περιβάλλοντα άσκησης με ισχυρή αίσθηση ευθύνης και οι δύο σύντροφοι παρακινούνται να προσπαθούν με όλες τους τις δυνάμεις, ανεξάρτητα από το επίπεδό τους (Πηγή: Is My Exercise Partner Similar Enough? Partner Characteristics as a Moderator of the Köhler Effect in Exergames). 

Η σύνδεση ως ευεξία 

Η γυμναστική και η ευεξία είναι από τη φύση τους πράγματα που μετρώνται εύκολα: συνολικά χιλιόμετρα που έτρεξες, κιλά που σήκωσες, επαναλήψεις που έκανες, θερμίδες που κατανάλωσες, γραμμάρια πρωτεΐνης που υπολόγισες, VO max, αριθμός βημάτων, καρδιακοί παλμοί ανά ζώνη κ.λπ. Μερικοί άνθρωποι βγάζουν σπάνια το smartwatch τους, αφού μετρούν ακόμα και τις φάσεις REM στον ύπνο, για να μπορούν να μετρήσουν και την αποκατάσταση! Πολλά από αυτά είναι ψυχολογικά κατανοητά: τόσο μεγάλο μέρος της σύγχρονης ζωής και της λήψης αποφάσεων βασίζεται στα δεδομένα, που είναι απολύτως λογικό να προσπαθούμε να εφαρμόσουμε παρόμοιες μετρικές και στις προσωπικές μας προσπάθειες. 

Μέσα σε όλες τις εμμονικές προσπάθειες να καταγράψεις και το παραμικρό κομμάτι προόδου, ξεχνάς γρήγορα ότι η ψυχική υγεία είναι επίσης μέρος της υγείας. Αν η παρακολούθηση της προόδου σου γίνει αγγαρεία ή αρχίσει ακόμα και να σε αποθαρρύνει, επειδή βλέπεις ότι δεν καταφέρνεις να ξεπεράσεις το προσωπικό σου ρεκόρ από πριν από δύο εβδομάδες, ίσως ήρθε η ώρα να αφήσεις τη στενή μέτρηση και να διαλέξεις έναν άλλο KPI: το πιο σημαντικό κριτήριο είναι χωρίς αμφιβολία να είσαι σταθερά παρών και να δίνεις τον καλύτερό σου εαυτό. Αυτό από μόνο του σου εξασφαλίζει συνεχή πρόοδο. Και μην ξεχνάς: οι μόνιμες αλλαγές φέρνουν αίσθηση ηρεμίας, όχι δράμα.  

Οι Ρωμαίοι έλεγαν συχνά: mens sana in corpore sano, ή αλλιώς, όπως λέμε εμείς, ότι ο άνθρωπος χρειάζεται υγιή ψυχή σε υγιές σώμα. Επειδή είμαστε κοινωνικά όντα, η επαφή με άλλους ανθρώπους συμβάλλει καθοριστικά στον υγιή νου μας. Είναι δύσκολο να βρεις χρόνο για κοινωνική επαφή, ειδικά αν έχεις παιδιά και γεμάτο πρόγραμμα, γι’ αυτό είναι καθοριστικό όταν συνειδητοποιείς ότι μπορείς να σκοτώσεις δυο πουλιά με μια πέτρα και να κάνεις πραγματικά παρέα με έναν φίλο ενώ τρέχεις ή γυμνάζεσαι. Ακριβώς έτσι! Οι προπονήσεις μπορούν και ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΕΣ και γεμάτες γέλιο.  

Η ευεξία δεν είναι μόνο να στύβεις όσο περισσότερο γίνεται από το σώμα σου και να ελέγχεις ως την τελευταία λεπτομέρεια τι βάζεις μέσα του, αλλά έχει να κάνει με το να νιώθεις παρών, συνδεδεμένος και υποστηριγμένος.  

Βοήθα τους φίλους σου και θα σε βοηθήσουν κι αυτοί 

Γιατί τόση γραφή για φίλους υπευθυνότητας και για το πόσο υπέροχο είναι να γυμνάζεσαι με κάποιον στην παρέα του οποίου περνάς καλά; Επειδή η Junai μόλις ξεκίνησε ένα νέο πρόγραμμα παραπομπών (στα αγγλικά: referral program)! Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο θέλουμε να προσφέρουμε ένα προϊόν και ένα περιβάλλον που βοηθούν τους ανθρώπους να πετύχουν τους στόχους τους, τους ενθαρρύνουν να κάνουν εκείνο το επιπλέον βήμα και τους βοηθούν να πετύχουν περισσότερα. Τόσο από προσωπική εμπειρία όσο και από επιστημονικές έρευνες ξέρουμε ότι ο καλύτερος τρόπος για να πετύχεις στόχους υγείας και φυσικής κατάστασης είναι να τους κυνηγάς μαζί με κάποιον που αγαπάς.   

Πώς λειτουργεί το νέο πρόγραμμα; 

Απλά: το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι να συστήσεις το Junai σε έναν φίλο ή μέλος της οικογένειάς σου και και οι δύο θα λάβετε 10 €! Πρώτα κάνε κλικ εδώ και μετά δημιούργησε έναν λογαριασμό Moj Junai, αν δεν έχεις ήδη. Έπειτα μπορείς να εισάγεις τις διευθύνσεις e-mail των φίλων σου και εμείς θα τους στείλουμε μια πρόσκληση και το κουπόνι τους των 10 €. Μια άλλη επιλογή είναι να αντιγράψεις τον σύνδεσμο από το Moj Junai και να τους τον στείλεις μέσω e-mail. Σε κάθε περίπτωση θα εξοικονομήσουν χρήματα στην πρώτη τους αγορά και όταν το κάνουν, θα πάρεις ανταμοιβή για τη σύστασή σου. Στη συνέχεια μπορείς να χρησιμοποιήσεις αυτή την ανταμοιβή για έκπτωση σε οποιαδήποτε μελλοντική αγορά, είτε πρόκειται για εφάπαξ αγορά είτε για τη μηνιαία δόση της συνδρομής. Ο αριθμός των φίλων ή μελών της οικογένειας που θα προσκαλέσεις δεν είναι περιορισμένος και για καθέναν από αυτούς θα λαμβάνεις ανταμοιβή 10 €. Μπορείς να στείλεις την πρόσκληση σε ολόκληρη τη λίστα επαφών που έχεις και έτσι να χτίσεις μια ομάδα που βοηθά και ενθαρρύνει ο ένας τον άλλον. 

Θα παρακολουθούμε προσεκτικά τις προσκλήσεις που στέλνονται και τις ανταμοιβές που έρχονται σε εσένα. Αυτές θα εξαργυρώνονται αυτόματα στις επόμενες αγορές σου, και συγκεκριμένα με την αρχή μία ανταμοιβή ανά αγορά. Θα υπάρχει πάντα διαθέσιμη επισκόπηση του πόσες ανταμοιβές έχεις λάβει και πόσες έχεις εξαργυρώσει.  

Τι περιμένεις ακόμα; Βρες τον φίλο σου για προπόνηση και ξεκινήστε να προπονείστε μαζί. Αν σου είναι δύσκολο να τον βρεις, απλώς θυμήσου: το να μοιράζεσαι την έκπτωση είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να μπουν τα πράγματα σε κίνηση.