Αθλητική νοοτροπία

Όλα ξεκινούν από τη νοοτροπία

Αυτό το κείμενο γράφτηκε με αφορμή το τέλος της σεζόν των αλμάτων με σκι 2024/25, στην οποία η Nika Prevc έσπασε ρεκόρ και έφτανε στα βάθρα το ένα μετά το άλλο. Αυτό από μόνο του είναι αρκετά εντυπωσιακό, αλλά όταν μαθαίνεις ότι η Nika είναι το τέταρτο από τα πέντε αδέλφια που έχουν κατακτήσει ολοκληρωτικά την κορυφή του κόσμου σε αυτό το άθλημα, γίνεται ξεκάθαρο ότι στην οικογένεια Prevc συμβαίνει κάτι που ξεπερνά την αθλητική αριστεία του ατόμου. Όπως επιβεβαιώνεται ξανά και ξανά, η επιτυχία τους είναι αποτέλεσμα τόσο της σωματικής προετοιμασίας όσο και του σωστού τρόπου σκέψης. Παρακάτω διάβασε τι συμβαίνει στα μυαλά των κορυφαίων αθλητών και πώς μέρος της προσέγγισής τους μπορεί να βοηθήσει και εσένα.

Καθημερινή ρουτίνα

Συνέπεια

Συχνά ακούμε ότι οι επιτυχημένοι αθλητές δεν ονειροπολούν αλλά σχεδιάζουν και ακολουθούν ένα πρόγραμμα. Τόσο στη διατροφή όσο και στην προπόνηση, καθοριστικής σημασίας είναι η συνέπεια. Βάλε μια ρουτίνα και ενσωμάτωσε την προσωπική ανάπτυξη στην καθημερινότητά σου, και έπειτα όσο γίνεται σίγασε τις εσωτερικές αμφιβολίες και τις «φωνές» που σε πείθουν να παρεκκλίνεις από τον χαραγμένο δρόμο.

Και η οικογένεια Prevc συνειδητοποιεί τη σημασία αυτού. Το σχόλιο του πατέρα για την επιτυχία της Nika τα λέει όλα: «Η Nika είναι μάλλον πιο συνεπής από όλους τους τρεις άντρες μαζί. Είναι πιο πεισματάρα και πιο συνεπής.» Δεν είναι περίεργο που κερδίζει κάθε φορά που φορά τα σκι.

Οι δυνατότητες για να δημιουργήσεις μια συνεπή και υγιεινή ρουτίνα είναι πολλές. Ξεκίνα απλά, για παράδειγμα με μια ένδειξη στο μπουκάλι νερού που σου θυμίζει πόσο πρέπει να πιεις μέχρι μια συγκεκριμένη ώρα. Επιπλέον, η τεχνολογία σου προσφέρει πολλές εφαρμογές και υπενθυμίσεις που σε στηρίζουν στους στόχους σου. Υπάρχουν επίσης ψυχολογικά τρικ, για παράδειγμα να γραφτείς σε πρόγραμμα άσκησης. Μελέτες έχουν επίσης επιβεβαιώσει ότι η λήψη ενός συμπληρώματος διατροφής μπορεί να λειτουργήσει και ως καθημερινή υπενθύμιση για καλύτερες συνήθειες στον τομέα της διατροφής και της άσκησης (πηγή: Health habits and other characteristics of dietary supplement users: a review – PMC).

Αποκατάσταση

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη των ερασιτεχνών αθλητών και όσων θέλουν να βελτιώσουν την υγεία τους είναι η υποτίμηση της σημασίας της ξεκούρασης. Ίσως οκτώ ώρες ύπνου κάθε βράδυ να είναι ένα άπιαστο ιδανικό, αλλά προσπάθησε να φτάσεις τουλάχιστον τις επτά. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ενοχές όταν αφιερώνουν χρόνο για ξεκούραση, σαν η ξεκούραση να είναι κάτι κακό, κάτι που δεν χρειαζόμαστε.

Η αλήθεια όμως είναι ακριβώς η αντίθετη: χωρίς ξεκούραση το σώμα σου δεν θα σταθεροποιήσει τα αποτελέσματα που πέτυχες. Αν έχεις στο μυαλό σου αυτό το αίσθημα ενοχής, πες στον εαυτό σου: χωρίς ξεκούραση η προσπάθεια πήγε χαμένη. Ακόμα και το πιο εργατικό μυαλό πρέπει να παραδεχτεί ότι ένας σύντομος ύπνος είναι καλύτερος από μια εντελώς χαμένη ώρα προπόνησης. Προπονήσου στο φουλ, ξεκουράσου στο φουλ.

Λίγος εγωισμός

Χρόνο για ποιοτική προπόνηση και αποκατάσταση δεν θα βρεις, αν δεν τον διεκδικήσεις. Ο σημερινός ρυθμός μας σπρώχνει να ξεπερνάμε συνεχώς τον ίδιο μας τον εαυτό.

Η οικογένεια σε χρειάζεται, οι φίλοι θέλουν να σε βλέπουν, ενώ οι πελάτες και οι συνάδελφοι περιμένουν τη συνεχή διαθεσιμότητά σου. Όταν κλείνεις το τηλέφωνο για μία ώρα και ασχολείσαι με τον εαυτό σου, το αίσθημα ενοχής εμφανίζεται γρήγορα.

Και ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να το σιγάσεις; Πρώτα απ’ όλα, με τη συνειδητοποίηση ότι μπορείς να δώσεις στους άλλους το μέγιστο μόνο όταν είσαι εσύ ο ίδιος ικανοποιημένος. Γι’ αυτό πήγαινε στο γυμναστήριο ή για τρέξιμο! Έτσι οι άνθρωποι γύρω σου θα πάρουν την καλύτερη εκδοχή σου.

Σωστή νοοτροπία

Όπως είπε το 2017 ο αδελφός της Nika, Peter, όταν αντιμετώπιζε πτώση φόρμας: «Προπονούμαι σκληρά και σωματικά είμαι εξαιρετικά έτοιμος, όμως το μυαλό δημιουργεί προβλήματα.» Αλλά με τη σωστή νοοτροπία συγκεντρώθηκε και το 2022 κατέκτησε το ολυμπιακό χρυσό με την εθνική ομάδα. Μία από τις βασικές τεχνικές σε αυτή τη στροφή ήταν η οπτικοποίηση.

Οπτικοποίηση

Όπως γράψαμε και σε ένα ξεχωριστό blog για την οπτικοποίηση της επιτυχίας, ήδη μόνο η νοητική εικόνα της διαδρομής προς την επιτυχία ενεργοποιεί απίστευτες ψυχοσωματικές αντιδράσεις. Σε αυτό καθοριστικό ρόλο παίζουν ο οπτικός και ο κινητικός εγκεφαλικός φλοιός, που ενεργοποιούνται κατά τη νοητική αναπαράσταση σαν να εκτελείς πραγματικά τη δραστηριότητα.

Το γνωρίζουν καλά οι κορυφαίοι αθλητές, που ενσωματώνουν την οπτικοποίηση τακτικά στην προπόνησή τους. Σημαντικό: η σωστή οπτικοποίηση δεν είναι απλώς ονειροπόληση για την επιτυχία, αλλά ενεργητική και στοχοπροσανατολισμένη άσκηση, στην οποία φαντάζεσαι όσο γίνεται πιο ακριβώς κάθε βήμα από την αρχή μέχρι το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Αντιμετώπιση της αποτυχίας

Το καλοκαίρι του 2024 ο Roger Federer, ένας από τους μεγαλύτερους τενίστες όλων των εποχών, έδωσε πανηγυρικό λόγο στην τελετή απονομής διπλωμάτων στο Πανεπιστήμιο Dartmouth. Εκεί αποκάλυψε ένα εκπληκτικό στατιστικό: στην καριέρα του κέρδισε μόλις το 54 % όλων των πόντων. Κι όμως, κέρδισε το 80 % των αγώνων!

Αυτό σημαίνει ότι σε σχεδόν τις μισές περιπτώσεις έχανε πόντους, αλλά διατηρούσε την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και δεν υποχωρούσε. Αυτό απαιτεί τεράστια ψυχική ανθεκτικότητα. Πάρε κι εσύ ένα μάθημα από τον Federer: μην αφήνεις τις μικρές ήττες να σε σταματούν.

Όλοι έχουμε κακή μέρα και όλοι κάποια στιγμή κολλάμε στην επίτευξη των στόχων μας. Σημασία έχει να μην επιβαρυνόμαστε με βραχυπρόθεσμες αποτυχίες. Αν κρατάς την πορεία σου και βλέπεις τη μεγάλη εικόνα, είσαι στον σωστό δρόμο. Ακόμα και με 54 % νίκης στους επιμέρους πόντους μπορείς να κατακτήσεις περισσότερα μεγάλα τουρνουά.

Ο αθλητισμός είναι ζωή

Αν και αυτό το κείμενο εστιάζει στο αθλητικό νοητικό πλαίσιο στο πλαίσιο της υγείας και της σωματικής κατάστασης, σχεδόν όλα όσα γράφονται ισχύουν και για άλλους τομείς της ζωής σου. Ο δρόμος προς την κορυφή είναι πάντα στρωμένος με μικρές, αλλά σταθερές βελτιώσεις.

• Να είσαι συνεπής και να εντάσσεις τις συνήθειες στο πρόγραμμά σου. Όταν γίνουν μέρος της ρουτίνας, μην αναρωτιέσαι πια αν έχεις όρεξη γι’ αυτές, αλλά απλώς κάν’ τες.

• Να είσαι τουλάχιστον λίγο εγωιστής. Κλείσε το τηλέφωνο, άφησε για μία ώρα τον/την σύντροφο, τα παιδιά ή τη δουλειά στην άκρη και αφοσιώσου στην πρόοδο.

• Οπτικοποίησε τις νίκες σου πριν κάνεις το πρώτο βήμα. Μπορεί να αποτύχεις, αλλά οι πιθανότητες επιτυχίας αυξάνονται σημαντικά αν έχεις ήδη τοποθετήσει τον εαυτό σου στο βάθρο των νικητών στο μυαλό σου.

• Και αν αποτύχεις…
  Σήκω! Θυμήσου: με αρκετή προσπάθεια μπορείς να κερδίσεις το 80 % των αγώνων ήδη με 54 % κερδισμένους πόντους. Η επιτυχία είναι μια μακροπρόθεσμη διαδικασία και οι πτώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της.

Και για το τέλος, μπορεί να ακούγεται σαν λόγια της γιαγιάς σου, αλλά: πήγαινε για ύπνο! Κλείσε τις οθόνες (διάβασε στο blog για το biohacking γιατί οι οθόνες το βράδυ πριν τον ύπνο είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς) και απόλαυσε εγκαίρως τον ύπνο για σωματική και ψυχική αποκατάσταση.