Citroenmelisse of Melissa (Melissa officinalis) is een aangenaam geurend kruid uit de muntfamilie. Het wordt al eeuwenlang gebruikt in de traditionele geneeskunde vanwege het kalmerende effect, het rustige effect op de spijsvertering en haar vermogen als antioxidant en ontstekingsremmer.
Moderne wetenschap onderzoekt haar bioactieve verbindingen, waarvan is aangetoond dat ze het mentale welzijn ondersteunen, cognitieve functies verbeteren en helpen bij de spijsvertering.
WAT IS CITROENMELISSE?
Citroenmelisse of melisse is een vaste plant uit de muntfamilie Lamiaceae, een grote botanische familie waar ook een ander ingrediënt van Junai toe behoort, rozemarijn. Op het eerste gezicht wordt citroenmelisse vaak verward met munt.
De wetenschappelijke naam Melissa officinalis bestaat uit twee betekenisvolle delen: melissa is het Oudgriekse woord voor bij, terwijl het Latijnse officinalis aangeeft dat het kruid traditioneel werd gebruikt in apotheken of middeleeuwse kloosterapotheken. De Griekse term verwijst naar nectarhoudend karakter van de plant, die bijzonder aantrekkelijk is voor bijen en andere bestuivers die zich voeden met de nectar van haar kleine, witte tot lichtgele bloemen in het voorjaar en de zomer.
Nectarhoudend
WAAROM BESTAAT CITROENMELISSE VOOR U
Soms is het probleem waarmee u te maken krijgt niet het gevolg van één enkele oorzaak die niet goed zit. Soms is het een combinatie van mentale overbelasting, lichamelijke spanning, een opgeblazen gevoel na de maaltijd en op een bepaalde manier tegelijkertijd vermoeidheid en overstimulatie (denk aan hoe u zich voelt na uw vierde kopje koffie ...).
Citroenmelisse is een van die zeldzame kruiden waarvan de effecten niet beperkt zijn tot één systeem. Zij werkt gelijktijdig op het zenuwstelsel, de spijsvertering, ontsteking en stressroutes. Elk van deze systemen beïnvloedt het andere, en de verbinding tussen de darmen en de hersenen speelt een grote rol bij het stressniveau in het lichaam – en natuurlijk ook omgekeerd!
Daarom blijft citroenmelisse al eeuwen zo populair: zij helpt een rustigere, comfortabelere basis te creëren zonder dat men zich verdoofd of afgeremd voelt. Intussen zorgt zij er ook voor dat uw spijsverteringskanaal soepel werkt, zodat u zich goed voelt in uw eigen lichaam en uw zelfvertrouwen naar boven kan komen. En zelfs wanneer u geen klachten heeft die zij verhelpt, zult u citroenmelisse toch waarderen vanwege de heerlijke citrussmaak en het verslavende aroma.
WAT DOET CITROENMELISSE
Hier volgt allereerst een overzicht in eenvoudige en begrijpelijke taal van wat citroenmelisse doet. In het volgende deel geven wij een wetenschappelijke beschrijving van de mechanismen achter elke functie.
Helpt om een positieve stemming en goede cognitieve functie te behouden
Citroenmelisse helpt om symptomen van stress, angst en depressie te verminderen en bevordert ontspanning door haar effect op het zenuwstelsel. Zij draagt ook bij aan het verbeteren van de cognitieve functies, inclusief synaptische plasticiteit, die de aandacht en het leervermogen ondersteunt.
Ondersteunt de spijsvertering en vermindert een opgeblazen gevoel en winderigheid
Citroenmelisse wordt al lange tijd gebruikt om spijsverteringsproblemen te verlichten. Zij kan helpen bij het verminderen van een opgeblazen gevoel, pijn en spijsverteringskrampen en werkt ook tegen winderigheid.
Draagt bij aan de natuurlijke hormonale balans van het lichaam
Citroenmelisse bevat stoffen die het hormonale evenwicht kunnen ondersteunen. Zij verhoogt niet direct het gehalte aan hormonen, maar kan helpen voorwaarden te scheppen waardoor het endocriene systeem normaal kan werken.
Werkt als antioxidant en ontstekingsremmer
Citroenmelisse bevat diverse natuurlijke antioxidanten die cellen kunnen helpen beschermen tegen schadelijke effecten van vrije radicalen. Antioxidanten zijn belangrijk in de strijd tegen oxidatieve stress, die samenhangt met verschillende ziekten en veroudering.
Lees het volgende deel om te ontdekken hoe:
HOE WERKT CITROENMELISSE
Let op, dit deel is wat wetenschappelijker. Wij proberen de taal begrijpelijk te houden, maar de wetenschap zelf wordt niet versimpeld. De belangrijkste actieve stoffen in Melissa officinalis zijn vluchtige verbindingen (geranial, neral, citronellal en geraniol), triterpenen (ursolzuur en oleanolzuur), fenolzuren (rosmarijnzuur, cafeïnezuur en chlorogeenzuur), en flavonoïden (quercetine, rhamnocitrine en luteoline). [1]
Stemming en het vermogen tot kalmte
Een van de bekendste stoffen in citroenmelisse is rosmarijnzuur. Deze stof lijkt GABA-transaminase te remmen, een enzym dat verantwoordelijk is voor het afbreken van GABA. GABA, oftewel gamma-aminoboterzuur, is een neurotransmitter die de neuronale prikkelbaarheid in het gehele zenuwstelsel van zoogdieren vermindert. Simpel gezegd: het is de stof die uw brein vertelt niet op te schalen tot 6.000 toeren per minuut zonder reden. Meer GABA in omloop = meer vermogen van het zenuwstelsel om zichzelf te reguleren. Stoffen uit citroenmelisse kunnen ook rechtstreeks inwerken op GABA-A-receptoren, onderdeel van uw slaap-, kalmerings- en ontspanningssignaleringssysteem.
Er zijn eveneens aanwijzingen dat citroenmelisse invloed kan hebben op de HPA-as, het hypothalamus-hypofyse-bijnierschorssysteem, dat betrokken is bij de stressrespons (dit bespraken wij uitvoerig in onze blog over adaptogenen). Dat betekent dat haar effecten niet beperkt blijven tot neurotransmitters, maar zich ook kunnen uitstrekken naar cortisolregulatie en de bredere chemie van spanning. [2] [4]
Mentale mist en cognitieve functie
Dan is er nog het cholinerge aspect. Rosmarijnzuur en bepaalde terpenen in citroenmelisse kunnen acetylcholinesterase remmen, het enzym dat acetylcholine afbreekt. Acetylcholine helpt bepalen waarop uw brein zich focust, wat het opslaat en wat het negeert, en is dus essentieel voor aandacht, leren, geheugen en mentale scherpte. Wanneer het acetylcholinegehalte in de prefrontale cortex en hippocampus stijgt, worden neuronen gevoeliger voor inkomende prikkels.
Acetylcholine is ook aangetoond als werkend op de synaptische plasticiteit—de manier waarop de hersenen verbindingen tussen neuronen versterken door de tijd heen. Meer acetylcholine-signaal kan de kans vergroten dat specifieke neurale netwerken later opnieuw samen actief worden—en dat is in wezen de basis van het leerproces. [3]
Zo geldt: terwijl het ene deel van citroenmelisse zachtjes het volume van zenuwspanning dempt, helpt het andere deel mogelijk bij het behouden van mentale helderheid. Die dualiteit is deels waarom citroenmelisse niet zozeer als verdovend wordt ervaren, maar meer als “mijn zenuwstelsel kwam eindelijk tot rust”.
Spijsverterings- en carminatieve voordelen
Citroenmelisse wordt al duizenden jaren gebruikt voor de behandeling van spijsverteringsklachten, met name van die klachten die zich bevinden in het grijze gebied tussen “mijn buik doet pijn” en “mijn zenuwstelsel of immuunsysteem zijn blijkbaar ook betrokken”.
Enkele stoffen in citroenmelisse, vooral rosmarijnzuur en vluchtige terpenen zoals citral en citronellal, lijken in te werken op de darmmotiliteit en helpen overmatige contracties te kalmeren. Dit is wellicht te danken aan hun spasmolytische (of antispasmodische) werking; ze kunnen de spiercontracties in het spijsverteringskanaal verminderen. Wanneer deze samentrekkingen te sterk of te chaotisch worden, krijgt men te maken met krampen, een opgeblazen gevoel, ongemak of het gevoel dat de darmen zich in knoopjes draaien.
Dit maakt citroenmelisse tot een carminativum—een kruidenmiddel dat helpt bij het verminderen van gasvorming, een opgeblazen gevoel en spijsverteringsspanning.
Hormonale balans
Citroenmelisse is geen expliciet hormonaal ingrediënt zoals bijvoorbeeld ashwagandha, maca of vitex. Haar effect is indirecter en meer regulerend dan rechtstreeks hormonaal.
Een mogelijke route verloopt via de HPA-as (uitgebreid behandeld in onze blog over adaptogenen). Wanneer de HPA-as langdurig actief is, kan het cortisolgehalte te hoog blijven, wat invloed kan hebben op andere systemen zoals slaap, eetlust, regelmaat van de cyclus, libido en de algemene hormonale veerkracht.
Door delen van de stressreactie tot rust te brengen kan citroenmelisse indirect een stabielere hormonale omgeving ondersteunen. In de praktijk maakt dat van citroenmelisse niet zozeer een “hormoonversterker” als wel een modulator van het zenuwstelsel. Zij kan bijdragen aan voorwaarden waarbij het resterende endocriene systeem kan stoppen met functioneren alsof het wordt opgejaagd door wolven in het bos. [5]
Antioxidante en ontstekingsremmende effecten
De rijke hoeveelheid polyfenolen en flavonoïden in citroenmelisse—met name rozemarijnzuur, quercetine, luteoline, cafeïnezuur en chlorogeenzuur—speelt een onmisbare rol in het neutraliseren van reactieve zuurstofverbindingen, ook wel vrije radicalen genoemd. Vrije radicalen zijn onstabiele moleculen die cellen, eiwitten, lipiden en zelfs DNA kunnen beschadigen als ze zich sneller ophopen dan het lichaam ze kan verwijderen. Dit zuiveringsproces heet oxidatieve stress en vormt een van de biochemische kenmerken van ontsteking, veroudering, cardiovasculaire ziekten, metabole disfunctie en allerlei andere ongewenste omstandigheden.
Rosmarijnzuur is bijzonder interessant omdat het ontstekingssignaalmoleculen zoals TNF-α, IL-1β en NF-κB kan verminderen. NF-κB is in feite een van de belangrijkste ontstekingsschakelaars in het lichaam. Wanneer het geactiveerd wordt, zet het de genen aan die betrokken zijn bij de productie van ontstekingscytokines, immuniteitsmoleculen en stressrespons stoffen. Sommige flavonoïden in citroenmelisse kunnen ook COX- en LOX-enzymen remmen die betrokken zijn bij de productie van prostaglandinen en leukotriënen, twee klassen van stoffen die ontstekingsprocessen ondersteunen.
Dus hoewel citroenmelisse vooral bekendstaat om haar werking op ontspanning en cognitie, gebeurt er op de achtergrond nog veel meer. Zo verricht zij op stille wijze onderhoud aan oxidatieve stress, ontstekingssignalering en celschade.
ONDERZOEK NAAR CITROENMELISSE
Citroenmelisse is een van die kruiden die al zo lang, door zo veel mensen en op zo veel plaatsen wordt gebruikt dat wetenschappers zich uiteindelijk geroepen voelden laboratoriumapparatuur in te zetten om te zien wat er achter het herhaalde palet van eigenschappen zat waarover men uit zo veel verschillende bronnen berichtte.
EFSA-claims
De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid heeft haar besluit over de bevindingen van onderzoek naar citroenmelisse nog niet gepubliceerd. Veel van het onderzoek naar Melissa officinalis blijft daarom op de lijst van in behandeling zijnde claims van EFSA. Dit betekent dat wetenschappers op basis van hun bevindingen claims hebben ingediend en dat er voldoende bewijs is dat deze claims mogen worden gebruikt in productomschrijvingen en reclame, zolang de goedkeuringsprocedure niet volledig is afgerond. Voor citroenmelisse omvatten deze claims:
helpt bij het verlichten van ongemak in de luchtwegen
ondersteunt een goede werking van het spijsverteringsstelsel en helpt bij het verlichten van spijsverteringsongemakken
helpt bij het behoud van comfort tijdens de menstruatie
helpt een goede mentale toestand en emotioneel welzijn te behouden
helpt u stress rustig te beheersen
draagt bij aan optimale mentale en lichamelijke ontspanning
ondersteunt een gezond cardiovasculair systeem en een normale bloeddruk
helpt een gezonde slaap te behouden
behoudt de natuurlijke hormonale balans van het menselijk lichaam
Ondertussen heeft de EFSA de antioxiderende eigenschappen van citroenmelisse volledig goedgekeurd.
Internationale studies
Ondanks de langzame benadering van EFSA bij de beoordeling van botanische claims hebben studies wereldwijd vele effecten bevestigd die traditioneel aan citroenmelisse worden toegeschreven. Hieronder enkele studies voor uw informatie; de meeste zijn al gelinkt in de voetnoten van het vorige deel hierboven.
Een goed algemeen artikel dat de actieve verbindingen in citroenmelisse bespreekt en hun effecten op het lichaam beschrijft.
Artikel dat de capaciteit van citroenmelisse om stemming te reguleren en op stress te reageren beschrijft.
Acetylcholinesteraseremming en gefractioneerde extractie van Melissa officinalis L.
Artikel over de capaciteit van citroenmelisse om synaptische plasticiteit te verbeteren en mentale mist te verhelpen.
Artikel dat de effecten van citroenmelisse op spijsvertering en darmen beschrijft.
Medicinale planten bij de beheersing van depressie: Uitgebreid overzicht
Artikel dat bewijs aanvoert dat citroenmelisse interageert met de HPA-as en zodoende een rol speelt bij de regulatie van hormonen.
Ontstekingsremmende en antioxidante effecten van Melissa officinalis-extracten: Vergelijkende studie
Uitgebreid artikel over de antioxidante en ontstekingsremmende eigenschappen van citroenmelisse.
Artikel dat de biologische beschikbaarheid van citroenmelisse toelicht, en waarom wij een bladsuittreksel gebruiken in Junai Her.
Thee
HOE GEBRUIKT U CITROENMELISSE
Van vers in salades en limonades tot gedroogde thee en bladextracten, citroenmelisse wordt al lange tijd op talloze manieren gebruikt.
Traditioneel gebruik van citroenmelisse
Citroenmelisse kent een eeuwenlange geschiedenis als geneeskrachtig kruid, vooral in Europa, waar zij werd gewaardeerd om haar kalmerende, spijsverteringsondersteunende en stemmingsbevorderende eigenschappen. Griekse en Romeinse artsen en natuuronderzoekers bevalen het aan vanwege de kalmerende werking. Plinius de Oudere suggereerde dat het gebruikt zou kunnen worden bij de behandeling van beten en steken van spinnen en schorpioenen.
Later, in middeleeuws Europa, werd het een belangrijk onderdeel van de kloostertraditie: monniken kweekten citroenmelisse in hun kruidentuinen en onderzochten de uitwerking ervan. Een bekende bereiding, Karmelietenwater, bevatte citroenmelisse als essentieel onderdeel voor het beheersen van zenuwspanning.
Hoewel de toepassingen zijn geëvolueerd, is het kernidee hetzelfde gebleven: het ondersteunen van een meer evenwichtige, rustige toestand.
Modern gebruik van citroenmelisse
Tegenwoordig blijft citroenmelisse populair als smakelijk, eetbaar kruid, en als ingrediënt in moderne formuleringen die bedoeld zijn om te ondersteunen bij stress. Haar oliën worden geëxtraheerd en voor diverse doeleinden ingezet.
Citroenmelisse wordt in thee gebruikt, zowel gedroogd als vers. Ook vormt het een basis in zomerse drankjes zoals limonades, waar het dezelfde rol als munt vervult: het geeft frisheid en lichtheid aan het drankje.
U kunt het snijden of in salades verwerken voor een frisse toets. Voor hartige gerechten kan het dienen als aromatische toevoeging bij vis en gevogelte. Het verrijkt ook desserts, met name sorbets en puddingen.
Het wordt veel gebruikt voor aromatherapie, waarbij de oliën in de lucht worden verspreid. De geur is aangetoond muggen te weren.
Steeds vaker wordt het verwerkt als ingrediënt in voedingssupplementen.
Karmelietenwater
HOE EN WAAROM JUNAI CITROENMELISSE GEBRUIKT
Junai gebruikt citroenmelisse in de formule voor Junai HER. Het gebruikte deel van de plant is het blad.
Elke capsule bevat 175 mg bladextract, met water als oplosmiddel, gewonnen in een verhouding van 3-4 op 1. Dit extract bevat naar volume ≥2,5% rosmarijnzuur, een krachtige antioxidant.
Citroenmelisse wordt aan de Junai Her-formule toegevoegd om gebruikers een kalmerende, rustgevende werking te bieden zonder sedatie. Dit betekent dat uw basiswelzijn kalmeert en minder schommelt, zonder dat het de energie wegneemt die u nodig heeft om u de hele dag goed te voelen.
Citroenmelisse wordt in Junai Her ook ingezet als carminativum ter vermindering en verlichting van een opgeblazen gevoel en gasvorming.
VOOR WIE IS CITROENMELISSE GESCHIKT?
Citroenmelisse zou het juiste kruid kunnen zijn voor u als:
u zich mentaal 'aan' voelt staan, zelfs wanneer u wilt ontspannen
u stress ervaart die zich lichamelijk uit, met name in de spijsvertering
u zich na de maaltijd opgeblazen, krampachtig of op andere manieren ongemakkelijk voelt
u een rustigere, minder nerveuze basis wilt zonder verdoofd te zijn
u het gevoel heeft dat uw geest overbelast is, maar toch traag en troebel aanvoelt
u iets zoekt dat zowel het zenuwstelsel kalmeert als helder denken ondersteunt
u een voorkeur heeft voor plantaardige ingrediënten met een lange traditie van gebruik
Citroenmelisse draait niet om radicale veranderingen, maar om het verbeteren van de randen. Het is een ingrediënt voor mensen bij wie zenuwstelsel, spijsvertering en het gevoel van balans elkaar lijken tegen te werken op manieren die niet behulpzaam zijn.
CONTRA-INDICATIES
Over het algemeen is citroenmelisse een van de veiligste en minst gecontra-indiceerde ingrediënten uit het hele Junai-assortiment. Toch is het gecontra-indiceerd bij:
hypothyreoïdie, aangezien citroenmelisse de binding aan TSH-receptoren kan remmen
Citroenmelisse dient 2 weken vóór een operatie vermeden te worden, vanwege het mogelijke risico op overmatige sedatie.
Citroenmelisse is ook niet aanbevolen voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Dit is niet vanwege aantoonbare risico's uit onderzoek, maar wegens gebrek aan solide wetenschappelijk bewijs over dit onderwerp. Wanneer u zwanger bent en twijfelt, kies altijd voor zekerheid.
WAT MAG U VERWACHTEN VAN CITROENMELISSE
De effecten van citroenmelisse kunnen zeer snel of pas na meerdere weken merkbaar zijn, afhankelijk van het doel van gebruik.
Bij spijsverteringsklachten kunt u het effect van citroenmelisse snel ervaren, al binnen 15 minuten verlichting.
Ook bij acuut stress werkt het snel: mensen melden verbeterde stemming binnen 30 minuten tot een uur.
Het gaat echter niet alleen om acute stress; langdurige studies tonen aan dat consistent gebruik leidt tot een aanzienlijk verbeterde basisrust, een rustigere uitgangssituatie.
KORTE SAMENVATTING VAN CITROENMELISSE
Meer dan enkel een heerlijk geurende basis voor thee, citroenmelisse of Melissa officinalis is:
Een vaste kruidachtige plant uit de muntfamilie (Lamiaceae) met een citroengeur
Een ingrediënt dat traditioneel en tegenwoordig wereldwijd wordt gebruikt in thee, drankjes zoals limonade, salades, dressings en desserts, zowel voor medische als culinaire toepassingen
Bevat diverse actieve stoffen met een kalmerende werking op lichaam en geest, helpt bij het reduceren van oxidatieve stress en ondersteunt het lichaam bij het bestrijden van ontstekingen
Bevat etherische oliën die helpen bij spijsverteringsklachten, zoals het verminderen van een opgeblazen gevoel en het verlichten van winderigheid
Wordt in Junai HER toegepast om kalmering op systeemniveau te bieden zonder sedatie
Gerelateerde ingrediënten
Rozemarijn
Rozemarijn is een aromatisch mediterraan kruid dat al duizenden jaren wordt gebruikt in de traditionele geneeskunde. Moderne wetenschap heeft het potentieel aangetoond in de strijd tegen oxidatieve stress en bij het ondersteunen van de ontgiftingsprocessen van het lichaam.
Pogosta vprašanja o Citroenmelisse
Kaj je Citroenmelisse?
Kakšni so učinki Citroenmelisse?
V katerih Junai izdelkih je Citroenmelisse?
Junai Her
Wanneer het lichaam balans nodig heeft, niet nog een stimulant
Spoznaj izdelekNaroči se na nasvete
Mesečni vpogled v ingrediente, prehrano in energijo — naravnost v tvoj poštni nabiralnik.
Gerelateerde producten
Junai Her
- Jodium uit bruine algen ondersteunt de schildklier.
- 10⁹ L. rhamnosus culturen die de natuurlijke flora ondersteunen.
- Chlorella, vitamine B6 en zwarte peper ondersteunen de ontgifting van het lichaam van vrije radicalen.
- Vitamine B6 draagt bij aan de regulatie van hormonale activiteit, het verminderen van vermoeidheid en uitputting.
Gerelateerde berichten
Biologische beschikbaarheid: waarom de opname van voedingsstoffen een cruciale rol speelt bij voedingssupplementen
Biologische beschikbaarheid beschrijft het aandeel van een ingenomen stof dat na de spijsvertering in de bloedbaan terechtkomt en voor het lichaam beschikbaar is om te gebruiken.
Adaptogenen uitgelegd: Wat zit er achter deze modewoord?
Alles over adaptogenen – van de uitleg van deze 'buzzword' tot het verkennen van de HPA-as, cortisolpieken en hoe u uw lichaam weer in balans kunt brengen.
