Lactobacillus rhamnosus

CO ROBI LACTOBACILLUS RHAMNOSUS

Ponieważ L. rhamnosus występuje w różnych układach ciała, jego efekty, choć wynikające ze wspólnych mechanizmów, są zróżnicowane.

Komfort trawienny i regularne wypróżnienia

Jelto z dobrze wspieraną społecznością mikrobiologiczną to jelito, które funkcjonuje i zachowuje się tak, jak oczekujesz. Zakres tego, co uznaje się tu za normalne, jest szeroki, lecz trend jest spójny: lepsza równowaga mikrobiologiczna wiąże się z bardziej regularnymi wypróżnieniami, w tym mniejszym wzdęciem i mniejszą tą ogólną nieprzewidywalnością trawienia, charakterystyczną dla zaburzonego jelita. L. rhamnosus pomaga utrzymać twój mikrobiom w dobrej kondycji.

Odporność

Twój układ odpornościowy działa w bardzo ścisłej współpracy z twoim mikrobiomem. W pierwszych miesiącach życia nauczył się regulować swoje reakcje w obecności sygnałów mikrobiologicznych. L. rhamnosus przyczynia się do środowiska immunologicznego, które jest responsywne, ale nie nadmiernie reaktywne — tego typu odpowiedzi immunologiczne pojawiają się, gdy są potrzebne, i cofają, gdy nie są.

Pochwowa równowaga

W zdrowym mikrobiomie pochwy przeważają gatunki Lactobacillus, i ta dominacja nie jest przypadkowa. To mechanizm, dzięki któremu środowisko pochwy staje się kwaśne i pozostaje nieprzyjazne dla organizmów oportunistycznych, będąc w większości samoregulujące. Gdy to się zmienia, konsekwencje niżej w łańcuchu sięgają od łagodnych i dokuczliwych po klinicznie istotne. L. rhamnosus jest jednym z organizmów, które wspierają tę dominację.

Nastrój i regulacja stresu

Jelito i mózg prowadzą stałą, dwukierunkową komunikację przez sieć obejmującą nerw błędny, układ nerwowy jelit (około 500 milionów neuronów otaczających twój przewód pokarmowy) oraz oś HPA, która reguluje twoją reakcję na stres. Zrównoważony mikrobiom jelitowy nie jest całą historią regulacji nastroju, ale to rozdział, którego coraz trudniej pominąć.

Czystość skóry

Jelito i skóra mają ze sobą więcej wspólnego niż tylko pochodzenie embrionalne. Zaburzenia jelitowych społeczności mikrobiologicznych były powiązane ze stanami zapalnymi skóry, choć mechanizmy są wciąż definiowane, a dowody znacznie się różnią w zależności od schorzenia. Warto o tym wiedzieć — z tą szczerą zastrzeżeniem.

JAK DZIAŁA LACTOBACILLUS RHAMNOSUS

Komfort trawienny i regularne wypróżnienia

Kwas mlekowy, główny produkt metaboliczny L. rhamnosus, obniża lokalne pH środowiska jelitowego w sposób, który selektywnie stawia w gorszej pozycji bakterie patogenne i oportunistyczne. Jednak wkład strukturalny może być równie ważny jak chemiczny: L. rhamnosus przylega do nabłonka jelitowego (warstwa komórek wyściełająca ścianę jelita), gdzie bezpośrednio konkuruje z patogenami o miejsca kolonizacji — mechanizm zwany wykluczeniem konkurencyjnym.

Oprócz konkurencji na powierzchni, L. rhamnosus wspiera produkcję mucyny, glikoproteiny tworzącej ochronną warstwę śluzową na ścianie jelita, oraz przyczynia się do integralności białek połączeń zamykających (tight junctions), molekularnych uszczelek między komórkami nabłonka, które decydują o tym, co przechodzi do krwi, a co nie. Gdy połączenia zamykające funkcjonują prawidłowo, ściana jelita jest selektywna. Gdy się rozluźniają — nie jest.

Rezydujące bakterie w dobrze zaludnionym jelicie również fermentują włókna pokarmowe, produkując krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (KVMK), zwłaszcza maślan, będący głównym źródłem energii dla kolonocytów (komórek wyściełających okrężnicę) i mający bezpośredni wpływ regulacyjny na motorykę jelit oraz stan zapalny. L. rhamnosus nie jest głównym producentem KVMK, ale uczestniczy w zależnościach krzyżowego odżywiania między mikroorganizmami, które je wytwarzają.

Efekt, gdy ekosystem funkcjonuje, to jelito poruszające się przewidywalnie, wchłaniające selektywnie i generujące mniej podrażnień oraz gazów towarzyszących fermentacji, gdy coś idzie nie tak.

Odporność

Mikrobiom jelitowy jest głównym nauczycielem ludzkiego układu odpornościowego. Około 70% tkanki odpornościowej znajduje się w związanej z jelitem tkance limfatycznej (GALT), a sygnały, które otrzymuje od rezydującej mikrobioty, w dużej mierze określają, jak ta tkanka reguluje swoje odpowiedzi.

L. rhamnosus wpływa na receptory podobne do Toll (TLR), białka rozpoznające wzorce na komórkach odpornościowych, które wykrywają sygnały mikrobiologiczne i uruchamiają dalsze odpowiedzi immunologiczne. Natura tej interakcji nie polega na aktywacji w sensie zapalnym; dokładniej można ją opisać jako regulację. Sygnalizacja L. rhamnosus przez TLR2 i TLR4 stymuluje wydzielanie sekrecyjnego IgA (sIgA), immunoglobuliny pokrywającej powierzchnie śluzowe, w tym jelito i drogi rodne, i działającej jako pierwsza bariera adaptacyjnej odpowiedzi immunologicznej przeciw patogenom.

Szczep CRL 1505 był szczególnie badany pod kątem zdolności do regulowania równowagi Th1/Th2, względnego stosunku dwóch głównych gałęzi odpowiedzi adaptacyjnej. Duża część tych badań przeprowadzona była w kontekście zakażeń dróg oddechowych u populacji pediatrycznych, które nie są publicznością Junai, ale mechanizm immunomodulacyjny nie jest związany z wiekiem, i ważnym wnioskiem jest zdolność szczepu do stymulowania odpowiedzi śluzówkowej bez wywoływania niepotrzebnego ogólnoustrojowego stanu zapalnego.

Pochwowa równowaga

W zdrowym mikrobiomie pochwy przeważają gatunki Lactobacillus — przede wszystkim L. crispatus — przy jednoczesnej obecności L. rhamnosus, L. iners, L. gasseri i L. jensenii w różnych kombinacjach, zależnie od osoby. Ta wspólnota utrzymuje dominację dzięki kilku nachodzącym na siebie mechanizmom: produkcji kwasu mlekowego, który utrzymuje pH pochwy poniżej 4,5; wytwarzaniu nadtlenku wodoru (H2O2), który jest bezpośrednio bakteriobójczy dla wielu konkurencyjnych organizmów; oraz wydzielaniu bakteriocyn, peptydów przeciwmikrobiologicznych, które tworzą dodatkową presję wobec gatunków innych niż Lactobacillus.

Gdy ta wspólnota ulega zaburzeniu, pH rośnie, bariery chemiczne stają się cieńsze i powstają warunki sprzyjające organizmom takim jak Gardnerella vaginalis (powiązana z bakteryjnym zapaleniem pochwy), Candida albicans (powiązana z zakażeniami grzybiczymi) oraz uropatogenne bakterie powodujące nawracające zakażenia układu moczowego. To nie są odrębne stany o osobnych przyczynach. To różne wyrazy tego samego podstawowego przesunięcia w ekosystemie pochwy.

Rozdział poniżej omawia to szczegółowiej. Zasługuje na uwagę.

Regulacja nastroju i stresu

Oś jelito-mózg to nie metafora. To zestaw fizycznych, chemicznych i elektrycznych ścieżek, przez które układ nerwowy jelit i ośrodkowy układ nerwowy stale wymieniają dwukierunkowe sygnały.

Nerw błędny, nerw czaszkowy przebiegający od pnia mózgu do okrężnicy, jest główną autostradą tej komunikacji. Zdecydowana większość sygnałów podróżujących tym szlakiem idzie w górę — z jelita do mózgu, a nie w dół. Układ nerwowy jelit produkuje około 95% serotoniny (5-HT) w organizmie — nie do wykorzystania w mózgu, gdzie serotoninę blokuje bariera krew–mózg, lecz do regulacji motoryki jelit i generowania sygnałów, które przez aferentne włókna błędne wpływają na funkcjonowanie pnia mózgu i układu limbicznego.

GABA (kwas gamma-aminomasłowy) jest głównym hamującym neuroprzekaźnikiem OUN, co oznacza, że zmniejsza pobudliwość neuronów i odgrywa kluczową rolę w regulacji lęku i reakcji na stres. Badanie Bravo i in. (2011) wykazało, że L. rhamnosus JB-1 (bliźniaczy szczep) u myszy zwiększa ekspresję receptorów GABA w mózgu i obniża poziomy kortykosteronu (odpowiednik kortyzolu u gryzoni) w sytuacjach stresowych; efekt ten znikał po przecięciu nerwu błędnego. To bezpośrednio wykazało, że nerw błędny jest drogą komunikacyjną, dzięki której sygnały mikrobiomu jelitowego wpływają na ekspresję receptorów GABA w mózgu.

W tym miejscu oś jelito–mózg staje się czymś więcej niż korporacyjnym sloganem wellness. Oś HPA, system hormonalny regulujący twoją reakcję na stres poprzez koordynację sygnałów między podwzgórzem, przysadką i nadnerczami, nie stoi niżej w łańcuchu niż twoje jelito. Jest w stałej komunikacji z nim. Na wydzielanie kortyzolu, reaktywność na stres i podstawowy poziom twojego lęku wpływają sygnały z ekosystemu, o którym być może nigdy nie myślałeś jako o uczestniku tego, jak się czujesz.

Dla szczepu CRL 1505 istnieje mniej danych dotyczących osi jelito–mózg niż dla szczepów GG czy JB-1. Ścieżka mechanistyczna jednak nie jest związana ze szczepem. To cecha obwodu Lactobacillus–jelito–błędny–mózg, w którym L. rhamnosus jako gatunek uczestniczy.

Czystość skóry

Oś jelito–skóra sugeruje, że zaburzenia jelitowych społeczności mikrobiologicznych wywołują systemowe, niskiego stopnia zapalenie poprzez mechanizmy obejmujące zwiększoną przepuszczalność jelit i zmienione sygnalizowanie immunologiczne, co na powierzchni skóry objawia się jako zapalne schorzenia dermatologiczne. Powiązanie między dysbiozą jelitową a stanami takimi jak trądzik pospolity czy atopowe zapalenie skóry pojawia się w literaturze, choć obraz mechanistyczny nadal się kształtuje. To rzeczywisty efekt, który nie jest jeszcze w pełni zrozumiany — i warto to jasno zaznaczyć.

LACTOBACILLUS RHAMNOSUS I ZDROWIE POCHWY

Mikrobiom pochwy ma cechę, której nie ma żaden inny mikrobiom w ludzkim ciele: w zdrowym stanie celowo charakteryzuje się niską różnorodnością mikrobiologiczną.

To stoi w sprzeczności z większością komunikatów o mikrobiomie, które trafiły do ciebie z głównego nurtu i które niemal bez wyjątku mówią, że różnorodność to cel — im więcej gatunków, tym lepiej. W jelicie to w większości prawda. W pochwie nie mogłoby to być bardziej mylące. Zdrowy mikrobiom pochwy to taki, w którym dominuje jeden rodzaj — Lactobacillus — i ta dominacja nie jest etapem prowadzącym do większej złożoności. To oczekiwany cel. Różnorodność istniejąca w społeczności laktobacylowej jest drobnoziarnista: dominują cztery gatunki — L. crispatus, L. iners, L. gasseri i L. jensenii — przy czym L. crispatus ogólnie uważany jest za najbardziej ochronny.

To, co ta wspólnota produkuje, to środowisko chemiczne: kwaśne (pH poniżej 4,5), bogate w nadtlenek wodoru i przesycone bakteriocynami, co sprawia, że trakt pochwy jest nieprzyjazny dla większości patogenów. To ekosystem, który rozwinął się, by cię chronić. Będzie to robić dalej, jeśli zapewnisz mu odpowiednie warunki.

Zaburzenia zdrowia i stabilności pochwy są dobrze znane. Antybiotyki stosowane w leczeniu infekcji gdzie indziej często kolateralnie usuwają także gatunki Lactobacillus, ponieważ antybiotyki nie są precyzyjne w zakresie, na które bakterie oddziałują. Antykoncepcja hormonalna, zwłaszcza doustne środki złożone, zmienia zawartość glikogenu w komórkach nabłonka pochwy, od którego gatunki Lactobacillus zależą jako głównego źródła paliwa, i tym samym zmienia presję selekcyjną w społeczności. Nasienie jest alkaliczne i przy każdej ekspozycji tymczasowo podnosi pH pochwy. Produkty zapachowe, preparaty o wysokim pH lub właściwościach antybakteryjnych stosowane w okolicy pochwy lub w jej pobliżu bezpośrednio szkodzą społeczności żyjącej tam.

Gdy dominacja laktobacylów ustępuje, pH rośnie i organizmy, które korzystają z tej zmiany, to wykorzystują. Bakteryjne zapalenie pochwy (BV), najczęstsza infekcja pochwy u kobiet w wieku rozrodczym, nie jest wynikiem jednego patogenu: to przesunięcie na poziomie społeczności — przejście od wspólnoty zdominowanej przez laktobacyle do bardziej złożonej, przeważnie beztlenowej społeczności. Candida albicans, organizm odpowiedzialny za infekcje grzybicze, jest oportunistą, który rozwija się, gdy konkurencja bakteryjna maleje. Uropatogenna Escherichia coli, główny czynnik zakażeń układu moczowego, kolonizuje okolice pochwy zanim przedostanie się do pęcherza; jej zdolność do tego jest ściśle związana z adekwatnością ochrony pochwy przez laktobacyle.

To nie są trzy oddzielne problemy, lecz trzy wyniki tej samej zmiany w jednym ekosystemie.

L. rhamnosus jest istotną częścią zdrowych społeczności pochwy, odgrywając role w produkcji kwasu mlekowego i H2O2 oraz mając zdolność przylegania do komórek nabłonka pochwy. Najlepsze, co możesz zrobić dla swojej flory, to ograniczać niepotrzebne zaburzenia, unikać produktów, które nie są przeznaczone do stosowania w obrębie pochwy, rozważnie podchodzić do stosowania antybiotyków i ich rekonwalescencji oraz aktywnie wspierać populację laktobacylów, która już do ciebie należy.

BADANIA O LACTOBACILLUS RHAMNOSUS

Lactobacillus jest jednym z najlepiej zbadanych rodzajów probiotyków na świecie, z dziesiątkami badań dla każdego gatunku, a nawet szczepu.

Stanowiska EFSA

Krótka uwaga przed cytatami: EFSA zgodnie z regulacjami UE nie zatwierdziła ogólnych oświadczeń zdrowotnych dotyczących probiotyków dla żadnego pojedynczego szczepu ani gatunku. Pozycja regulacyjna dotycząca probiotyków jest, delikatnie mówiąc, nierozwiązana. L. rhamnosus dysponuje jednym z największych zbiorów badań klinicznych na ludziach wśród organizmów probiotycznych. Luka między tym zbiorem dowodów a zakresem dozwolonych oświadczeń jest artefaktem regulacyjnym, nie naukowym.

Badania międzynarodowe

Literatura dotycząca osi jelito‑mózg i osi HPA najbardziej opiera się na L. rhamnosus JB-1. Bravo i in. (2011, PNAS) donieśli, że doustne podanie JB-1 myszom zwiększyło centralne ekspresje receptora GABA‑B1b, zmniejszyło ekspresję receptora GABA‑A w korze i hipokampie oraz osłabiło odpowiedź kortykosteronu na ostry stres, przy czym wagotomia znosiła wszystkie efekty. To pozostaje przełomowe badanie, które ustaliło sygnalizację jelito‑mózg pośredniczoną przez nerw błędny z szczepu Lactobacillus.

W kontekście wyników związanych ze zdrowiem jelit Majamaa i Isolauri (1997) wykazali poprawę wskaźników przepuszczalności jelit u niemowląt z atopowym egzema leczonych szczepem GG. Isolauri i in. (1991) donieśli o skróceniu czasu trwania biegunki wywołanej rotawirusem przy zastosowaniu szczepu GG. Vanderhoof i in. (1999) wykazali zmniejszoną częstość występowania biegunki związanej z antybiotykami u dzieci stosujących szczep GG.

Badania nad ekologią pochwy obejmują Rönnqvist i in. (2006), którzy opisali produkcję nadtlenku wodoru przez L. rhamnosus oraz in vitro hamowanie organizmów związanych z BV. Reid i in. (2003) wykazali kolonizację pochwy L. rhamnosus GR‑1 po doustnym podaniu, dowodząc, że doustnie przyjęty L. rhamnosus może przetrwać przejście i dotrzeć do dróg rodnych.

To literatura na poziomie gatunku i pokrewnych szczepów, która wspiera umieszczenie CRL 1505 w formule ukierunkowanej na wyniki opisane na tej stronie. Baza dowodów jest obszerna. Pokrycie specyficzne dla szczepu jest częściowe i zostało uczciwie wskazane.

Badania specyficzne dla szczepu

Badania koncentrujące się na szczepie CRL 1505 skupiają się na wynikach immunomodulacyjnych, w szczególności na stymulacji odpowiedzi odporności śluzówkowej i odporności na infekcje dróg oddechowych, badanych głównie w populacjach pediatrycznych w Argentynie. Villena i in. (2011) wykazali, że doustne podanie CRL 1505 poprawiło odporność na wyzwanie pneumokokowe i rinowirusowe poprzez zwiększenie sIgA i odpowiedzi cytokin Th1 w tkance śluzówkowej. Mechanizm stymulacji odporności nie jest specyficzny dla dzieci; badane populacje były pediatryczne.

JAK STOSOWAĆ LACTOBACILLUS RHAMNOSUS

Lactobacillus rhamnosus w HER jest dawkowany po 1×10⁹ CFU (jednostek tworzących kolonie) na kapsułkę.

Oto, co warto wiedzieć o tej liczbie: chodzi o liczbę żywych komórek w chwili produkcji; aby przenieść żywe bakterie z kapsułki do twojego jelita grubego, muszą one przetrwać twój żołądek, który działa przy pH wystarczająco niskim, aby zabić większość tego, co do niego trafia. Znaczna część każdej dawki probiotycznej do celu nie dociera. Liczba CFU na etykiecie probiotyku częściowo uwzględnia te straty. 1×10⁹ uwzględnia takie straty.

Możesz poprawić szanse. L. rhamnosus przyjmuj na pusty żołądek lub przed posiłkiem, gdy wydzielanie kwasu żołądkowego jest najniższe. Nie przyjmuj go z ciepłym napojem; gorąco jest zabójcze dla żywych bakterii. Zimna woda jest w porządku. Systematyczność jest ważniejsza niż pora przyjmowania: codzienne stosowanie przez kilka tygodni buduje kolonizację w sposób, którego sporadyczne wysokodawkowe suplementowanie nie zapewnia.

L. rhamnosus CRL 1505 jest zawarty w codziennej kapsułce HER wraz z melisą, chlorellą, rozmarynem, brodawkowcem pęcherzykowatym, czarnym pieprzem i witaminą B6. HER stosuj codziennie, konsekwentnie, podczas posiłku lub tuż przed nim dla najlepszej przenośności przez układ trawienny.

Przechowuj HER w chłodnym, suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Nie przechowuj w lodówce, chyba że etykieta tego wymaga.

JAK I DLACZEGO JUNAI STOSUJE LACTOBACILLUS RHAMNOSUS

Szczep w HER to Lactobacillus rhamnosus CRL 1505 w dawce 1×10⁹ CFU* na kapsułkę.

*CFU oznacza jednostkę tworzącą kolonię (ang. colony forming unit), czyli liczbę żywych jednostek określonej bakterii, które w odpowiednich warunkach, na przykład na płytce agarowej, mogą się namnażać. W odróżnieniu od bardziej ogólnych parametrów badań, w których zlicza się wszystkie komórki (żywe i martwe), CFU liczy tylko żywe komórki i skupiska komórek, które mogą się namnażać.

Szczep CRL 1505 wybraliśmy ze względu na badania nad jego działaniem immunomodulującym, zwłaszcza ze względu na udokumentowaną zdolność do przygotowywania odpowiedzi immunologicznej błon śluzowych, czyli warstwy odpornościowej, która jest najważniejsza dla obrony powierzchni pochwy i jelit. Spośród udokumentowanych szczepów L. rhamnosus CRL 1505 ma najsilniejsze opublikowane podstawy dowodowe dla działania immunologicznego specyficznego dla błon śluzowych, co wpisuje się w ekologię jelitową i pochwową, dwa główne obszary HER.

Dawka 1×10⁹ CFU odzwierciedla pragmatyczną realność formulacyjną. HER to wieloskładnikowa dzienna kapsułka, a nie ukierunkowany suplement probiotyczny. Wyższe wartości CFU wymagają większych kapsułek albo osobnego podawania, co nie pasuje do założeń HER. Dawka nie jest kliniczną liczbą, którą widzisz na opakowaniach samodzielnych probiotyków. To codzienny wkład podtrzymujący w ekosystem, któremu bardziej służy konsekwentne, umiarkowane wsparcie niż sporadyczne działania z wysokimi dawkami.

KTO POTRZEBUJE LACTOBACILLUS RHAMNOSUS

Dosłownie wszyscy. Bez niego moglibyśmy być poważnie niedożywieni, bardziej podatni na infekcje, a kobiety znacznie bardziej narażone na waginozę, infekcje dróg moczowych i choroby przenoszone drogą płciową. Dlatego poniższa lista dotycząca tego, kto potrzebuje suplementacji, nie odnosi się wyłącznie do bakterii.

• Kobiety, które rekonwalescują po cyklu antybiotyków, zwłaszcza szerokospektralnych, i chcą wesprzeć odbudowę mikrobiomu
• Kobiety z historią nawracającej bakteryjnej waginozy, grzybic pochwy lub zakażeń dróg moczowych, które chcą poprawić przewagę laktobacylów stanowiącą podstawowy mechanizm obronny we wszystkich trzech przypadkach
• Kobiety stosujące hormonalną antykoncepcję, która z czasem zmienia środowisko mikrobiotyczne jelit i pochwy
• Każdego, czyja dieta zawiera mało błonnika i fermentowanych produktów i w związku z tym zapewnia niewystarczające podłoże dla zróżnicowanej społeczności mikrobiomu jelitowego
• Osoby doświadczające długotrwałego stresu psychologicznego, gdzie disregulacja osi HPA i zmiany przepuszczalności jelit są równoczesnym problemem
• Kobiety, które przez dłuższy czas miały nieregularne lub zaburzone trawienie bez wyraźnej przyczyny dietetycznej
• Każdego, kto po chorobie, podróży lub zmianach dietetycznych odbudowuje zaburzony mikrobiom

CZEGO MOŻESZ SIĘ SPODZIEWAĆ PO LACTOBACILLUS RHAMNOSUS

Probiotyki nie działają jak leki przeciwbólowe, które w przewidywalny i powtarzalny sposób celują w jeden zestaw neuronów lub szlaków.

L. rhamnosus jest u większości osób przejściowym kolonizatorem, co oznacza, że nie osiedla się trwale w jelitach, tak jak robią to rodzime gatunki mikrobiomu. Przechodzi dalej i w tym czasie konkuruje z patogenami o miejsca przylegania, produkuje kwas mlekowy, oddziałuje na tkankę odpornościową i tworzy warunki sygnałowe, które wspierają stałe społeczności. Codzienne uzupełnianie podaży utrzymuje ten proces w ciągłości. Gdy przestaniesz go przyjmować, efekty te zwykle ustępują w ciągu kilku dni do kilku tygodni.

To nie wada składnika, tylko po prostu sposób, w jaki działa. Dlatego przyjmuj go odpowiednio: regularnie każdego dnia, a nie jako kurację, którą się zaczyna i kończy.

Oś czasu odczuwalnej poprawy jest różna. Zmiany trawienne, gdy się pojawiają, są często zauważalne po 2 do 4 tygodniach regularnego stosowania. Efekty dotyczące odporności i nastroju, wynikające z szerszych zmian ekosystemu, potrzebują więcej czasu, by się ujawnić, i zwykle wcześniej pojawiają się jako brak wcześniejszej dolegliwości niż jako wyraźne, nowe pozytywne odczucie. Krótko mówiąc: spodziewaj się, że niewiele poczujesz, i właśnie tę subtelność traktuj jako dowód, że działa świetnie.

Niektórzy w pierwszym tygodniu stosowania zauważają lekkie wzdęcia lub gazy, zwłaszcza jeśli zaczynają przy mocno zaburzonym wyjściowym stanie mikrobiomu. Zwykle mija to, gdy ekosystem się dostosuje.

PRZECIWWSKAZANIA

Lactobacillus rhamnosus jest uznawany za bezpieczny dla większości zdrowych dorosłych, a jego kliniczna historia bezpieczeństwa, wynikająca z dziesięcioleci badań i szerokiego stosowania, jest uspokajająca. Istnieją jednak grupy, dla których przyjmowanie żywych bakterii stanowi realne ryzyko.

• Osoby z osłabionym układem odpornościowym

  W tym osoby poddawane chemioterapii, leczeniu immunosupresyjnemu po przeszczepie narządu lub żyjące z wirusem HIV albo AIDS, nie powinny przyjmować L. rhamnosus ani żadnego żywego probiotyku bez wyraźnej zgody lekarza. U ciężko immunoniekompetentnych pacjentów odnotowano rzadkie, ale udokumentowane przypadki bakteriemii probiotycznej (żywe bakterie, które dostają się do krwiobiegu). To nie jest teoretyczna obawa.

• Osoby, które niedawno przeszły poważną operację

  Zwłaszcza operację przewodu pokarmowego lub mają założony centralny cewnik żylny, są bardziej narażone i powinny unikać żywych probiotyków, dopóki lekarz nie wyrazi na to zgody.

• Jednoczesne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi

  Wymaga rozmowy z lekarzem prowadzącym, ponieważ właściwości immunomodulujące L. rhamnosus mogą wpływać na pożądane działanie tych leków.

• Ciąża

  L. rhamnosus badano u kobiet w ciąży i ogólnie uznaje się go za bezpieczny. Przed rozpoczęciem stosowania jakiegokolwiek nowego suplementu w ciąży skonsultuj się z pracownikiem ochrony zdrowia.

Jeśli po rozpoczęciu stosowania L. rhamnosus zauważysz nietypowe objawy, w tym gorączkę, objawy ogólnoustrojowe lub wyraźne pogorszenie trawienia, przerwij stosowanie i skonsultuj się z pracownikiem ochrony zdrowia.