Skąd się bierze niedobór witaminy D?
Witamina D jest wyjątkowa, bo organizm wytwarza ją głównie sam: powstaje w skórze pod wpływem promieni słonecznych UVB. Z jedzeniem dostarczamy jej stosunkowo mało, najwięcej z tłustych ryb, żółtek jaj i produktów wzbogacanych witaminą D. Dlatego poziom witaminy D we krwi mocno zależy od tego, ile czasu spędzamy na zewnątrz, i od pory roku.
W Europie Środkowej od października do marca słońce jest zbyt nisko, by skóra wytwarzała wystarczająco dużo witaminy D. Brytyjska NHS radzi więc wszystkim dorosłym, by jesienią i zimą rozważyli 10 µg witaminy D dziennie. Ryzyko niedoboru jest wyższe u osób, które mało przebywają na słońcu, mają ciemniejszą karnację, są starsze lub mają nadmierną masę ciała.
Jak działa test i ile witaminy D potrzebujesz
Test liczy czynniki ryzyka wymieniane przez NHS i EFSA: mało czasu na słońcu, zakrytą skórę, ciemniejszą karnację, mało źródeł w diecie, brak suplementu zimą, BMI 30 lub więcej oraz ciążę i karmienie piersią. Sam dolicza wiek 65 lat lub więcej oraz miesiące od października do marca. Wynik opisuje, ile czynników cię dotyczy, a nie ocenia twojego poziomu witaminy D.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podaje dla dorosłych odpowiednie spożycie 15 µg (600 IU) dziennie, gdy skóra prawie nie wytwarza witaminy D. Najwyższe spożycie, przy którym u dorosłych nie należy spodziewać się szkodliwych skutków, to 100 µg (4000 IU) dziennie. Ten limit dotyczy wszystkich źródeł łącznie.
| Wartość | µg dziennie | IU dziennie |
|---|---|---|
| Odpowiednie spożycie | 15 | 600 |
| Najwyższe bezpieczne spożycie | 100 | 4000 |
Badanie krwi i kiedy iść do lekarza
Czy rzeczywiście masz za mało witaminy D, pokaże tylko badanie krwi mierzące 25-hydroksywitaminę D, oznaczaną jako 25(OH)D. Skieruje cię na nie lekarz rodzinny, zwłaszcza gdy masz kilka czynników ryzyka lub chorobę wpływającą na przemiany witaminy D. Objawy niedoboru, takie jak zmęczenie i bóle mięśni, są niecharakterystyczne i mogą mieć wiele innych przyczyn.
Nie przyjmuj wysokich dawek witaminy D bez konsultacji, bo gromadzi się w organizmie, a jej nadmiar może szkodzić. Przy chorobach nerek lub wątroby, kamicy nerkowej, w ciąży i przy przyjmowaniu leków zawsze porozmawiaj o witaminie D z lekarzem lub farmaceutą.
Najczęstsze pytania
Kto ma większe ryzyko niedoboru witaminy D?
Większe ryzyko niedoboru witaminy D mają osoby, które mało przebywają na słońcu, mają zakrytą skórę lub ciemniejszą karnację, mają 65 lat lub więcej albo BMI 30 lub więcej, zwłaszcza od października do marca. EFSA podaje dla dorosłych spożycie 15 µg (600 IU) dziennie. Niedobór potwierdza tylko badanie krwi.
Ile witaminy D potrzebuję dziennie?
EFSA podaje dla dorosłych odpowiednie spożycie 15 µg (600 IU) dziennie, gdy skóra pod wpływem słońca wytwarza mało witaminy D. NHS jesienią i zimą zaleca 10 µg dziennie.
Ile to 1000 IU witaminy D w mikrogramach?
1 µg to 40 IU, więc 1000 IU to 25 µg, a 600 IU to 15 µg.
Czy można przyjąć za dużo witaminy D?
Tak. EFSA podaje dla dorosłych najwyższe bezpieczne spożycie 100 µg (4000 IU) dziennie ze wszystkich źródeł łącznie. Wyższych dawek nie przyjmuj bez lekarza.
Skąd mam wiedzieć, czy mam niedobór witaminy D?
Tylko z badania krwi 25(OH)D. Objawy takie jak zmęczenie czy bóle mięśni są niecharakterystyczne i mogą mieć inne przyczyny.
Czy zimowe słońce wystarczy, by mieć witaminę D?
W Europie Środkowej od października do marca zwykle nie, bo słońce jest zbyt nisko. Wtedy ważne jest spożycie z dietą lub suplementem.
Jakie są objawy niedoboru witaminy D?
Często nie ma żadnych objawów. Przy wyraźnym niedoborze mogą pojawić się bóle kości i mięśni oraz osłabienie mięśni, ale potwierdza go tylko badanie krwi.
Kiedy najlepiej zbadać poziom witaminy D?
Gdy zaleci to lekarz, na przykład przy kilku czynnikach ryzyka. Poziom jest zwykle najniższy pod koniec zimy.
Powiązane narzędzia
Czytaj więcej
Źródła
- EFSA – Dietary reference values for vitamin D (2016)
- EFSA – Update of the tolerable upper intake level for vitamin D (2023)
- NHS – Vitamin D
Aktualizacja: 14 listopada 2026 · Opublikowano: 14 listopada 2026
Test informacyjny, nie zastępuje porady lekarskiej.